Polska gospodarka w styczniu 2026 roku mierzy się z negatywnymi skutkami kryzysu w Niemczech, gdzie liczba bankructw w pierwszych trzech kwartałach 2025 roku była najwyższa od 11 lat. Spadek zamówień u zachodniego sąsiada bezpośrednio uderza w polski sektor automotive, który odnotował spadek produkcji o ponad 50% rok do roku. Jednocześnie od 1 stycznia 2026 roku płaca minimalna w Polsce wzrosła do poziomu 4806 zł brutto, co pogłębia dyskusję o kosztach prowadzenia działalności gospodarczej. Eksperci wskazują na zjawisko „zachodnich cen przy wschodnich płacach”, co przy rekordowo drożej energii elektrycznej osłabia konkurencyjność polskich przedsiębiorstw.

Sytuacja w branży motoryzacyjnej jest kształtowana przez restrykcyjną politykę klimatyczną Brukseli oraz ekspansję producentów z Azji. Komisja Europejska zaproponowała, aby od 2035 roku producenci samochodów musieli zredukować emisję CO2 o 90%, co de facto wymusza przejście na napędy hybrydowe i elektryczne. Rynek europejski jest obecnie nasycany przez chińskie pojazdy, które dzięki niższym kosztom produkcji i energii są o około 1/3 tańsze od odpowiedników unijnych. Polskie firmy, będące kluczowymi poddostawcami części dla niemieckich marek, tracą zamówienia, co przekłada się na redukcję wakatów o 15 000 etatów w skali roku.

Debata dotycząca rynku pracy koncentruje się na kosztach zatrudnienia oraz modelu opodatkowania. Przedstawiciele sektora małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) postulują regionalizację płacy minimalnej, argumentując, że ujednolicona stawka hamuje inwestycje w uboższych regionach kraju. Z kolei dane z grudniowego Barometru Polskiego Rynku Pracy wskazują, że 3/4 Polaków deklaruje zadowolenie z poziomu swoich wynagrodzeń w 2025 roku. Jednocześnie ta sama grupa badanych dostrzega narastające problemy strukturalne i bariery biurokratyczne, takie jak nadmierna liczba kontroli w firmach czy wysokie koszty pozapłacowe.

Wzrost kosztów pracy zmusza firmy do poszukiwania oszczędności poprzez automatyzację lub zmianę form zatrudnienia na kontrakty B2B, co zbiega się z zapowiedziami zaostrzenia walki z tzw. fikcyjnym samozatrudnieniem. Działania te wpisują się w realizację unijnych kamieni milowych, a modyfikacja przepisów regulujących rynek pracy, prowadzona na zlecenie premiera Donalda Tuska, ma na celu uszczelnienie systemu ubezpieczeń społecznych oraz ograniczenie nadużyć w formach zatrudnienia. Adam Abramowicz, przedstawiciel sektora MŚP, wskazuje, że polskie firmy odprowadzają potężne kwoty do budżetu, podczas gdy zagraniczne korporacje transferują z Polski około 70 miliardów złotych rocznie. Krzysztof Inglot z Personal Service podkreśla konieczność inwestycji w wysoką technologię i sztuczną inteligencję, aby uniknąć degradacji Polski do roli kraju „drugiego świata”. Bez modernizacji infrastruktury i obniżenia rekordowych cen energii, polski model rozwoju oparty na niskich kosztach pracy staje się definitywnie niewydolny.

Prognozy na rok 2026 przewidują dalszy wzrost bezrobocia wśród osób poniżej 25. roku życia oraz pracowników powyżej 55. roku życia. Ożywienie na rynku pracy spodziewane jest dopiero w drugim kwartale roku, wraz z ewentualnym wzrostem zamówień w logistyce i przemyśle. Wyzwaniem pozostaje realizacja wielkich projektów infrastrukturalnych, takich jak Port Polska czy program energetyki jądrowej, które mają wykreować tysiące wysokopłatnych stanowisk pracy. Do tego czasu polscy przedsiębiorcy muszą operować w warunkach dużej niepewności rynkowej i presji ze strony globalnej konkurencji.